Zaburzenie paniczne: objawy i leczenie

Zaburzenie paniczne jest jednym z najczęściej występujących zaburzeń lękowych, jednak wiele osób przez lata nie rozumie, co właściwie się z nimi dzieje. Jedni są przekonani, że cierpią na poważną chorobę serca. Inni podejrzewają problemy z układem krążenia, oddechowym lub nerwowym. Jeszcze inni zaczynają obawiać się, że tracą nad sobą kontrolę lub „popadają w szaleństwo”.

Paradoks polega na tym, że zaburzenie paniczne może wywoływać bardzo silne objawy fizyczne, a jednocześnie nie stanowi zagrożenia dla życia. To właśnie niezrozumienie natury tych doświadczeń często sprawia, że problem utrzymuje się miesiącami, a nawet latami.

W tym artykule szczegółowo omówimy, czym jest zaburzenie paniczne, jakie są jego objawy, dlaczego się rozwija oraz jakie metody leczenia są obecnie uznawane za najskuteczniejsze.

Czym jest zaburzenie paniczne?

Zaburzenie paniczne to zaburzenie lękowe, w którym osoba doświadcza nawracających ataków paniki i zaczyna obawiać się ich ponownego wystąpienia.

Atak paniki to nagły napływ intensywnego lęku lub silnego dyskomfortu, któremu towarzyszą wyraźne objawy fizyczne. Zwykle osiąga największe nasilenie w ciągu kilku minut, a następnie stopniowo ustępuje. Problem nie polega jednak wyłącznie na samych napadach. Po pierwszym lub kilku atakach paniki wiele osób zaczyna stale oczekiwać kolejnego napadu. Uważnie obserwują swoje ciało, monitorują wszelkie zmiany samopoczucia i starają się unikać sytuacji, w których panika mogłaby się powtórzyć. To właśnie lęk przed kolejnym atakiem stopniowo staje się głównym mechanizmem podtrzymującym zaburzenie.

Objawy zaburzenia panicznego

Podczas ataku paniki mogą pojawiać się bardzo różnorodne objawy. Choć często wydają się niebezpieczne, większość z nich stanowi naturalną reakcję organizmu na lęk.

Do najczęstszych objawów należą:

• przyspieszone bicie serca,

• uczucie kołatania lub nierównej pracy serca,

• duszność lub uczucie braku powietrza,

• przyspieszony oddech,

• zawroty głowy,

• osłabienie,

• drżenie ciała,

• nadmierna potliwość,

• uczucie gorąca lub dreszcze,

• drętwienie lub mrowienie rąk i nóg,

• uczucie „guli” w gardle,

• nudności,

• dyskomfort lub ból w klatce piersiowej,

• poczucie nierealności otoczenia,

• lęk przed utratą kontroli,

• lęk przed śmiercią.

Nasilenie objawów może być tak duże, że wiele osób po raz pierwszy trafia nie do psychologa czy psychoterapeuty, lecz na szpitalny oddział ratunkowy, podejrzewając zawał serca, udar mózgu lub inne poważne schorzenie.

Dlaczego objawy wydają się tak przerażające?

Jedną z cech charakterystycznych zaburzenia panicznego jest to, że doznania fizyczne są rzeczywiście bardzo intensywne. Kiedy mózg interpretuje sytuację jako niebezpieczną, aktywuje się pradawny mechanizm przetrwania znany jako reakcja „walcz albo uciekaj”. Organizm zaczyna przygotowywać się do walki lub ucieczki. W tym celu zachodzą liczne zmiany fizjologiczne:

• serce zaczyna pracować szybciej,

• oddech przyspiesza,

• mięśnie napinają się,

• krew jest kierowana do dużych grup mięśniowych,

• uwaga koncentruje się na potencjalnym zagrożeniu.

Wszystkie te zmiany są normalną reakcją organizmu na niebezpieczeństwo. Problem pojawia się wtedy, gdy system alarmowy uruchamia się błędnie – mimo braku realnego zagrożenia. Organizm zachowuje się tak, jakby trzeba było się ratować, chociaż obiektywnie nic nie zagraża życiu.

To właśnie dlatego objawy wydają się tak przekonujące.

Dlaczego rozwija się zaburzenie paniczne?

Współczesne badania pokazują, że zaburzenie paniczne rozwija się pod wpływem kilku czynników.

• Predyspozycje biologiczne

Niektóre osoby mają bardziej wrażliwy układ nerwowy. Ich organizm szybciej reaguje na stres i intensywniej odbiera zmiany zachodzące w ciele. Nie oznacza to choroby ani słabości. Mówimy raczej o indywidualnych cechach funkcjonowania układu nerwowego.

• Wydarzenia stresowe

Pierwsze ataki paniki często pojawiają się po okresie silnego stresu. Mogą to być:

• problemy w relacjach,

• utrata pracy,

• przeprowadzka,

• ciężka choroba,

• wypalenie emocjonalne,

• długotrwałe przemęczenie.

Zdarza się jednak, że osoba nie potrafi wskazać konkretnej przyczyny. To również jest normalne.

• Katastroficzna interpretacja doznań

Kluczową rolę odgrywa sposób, w jaki człowiek interpretuje swoje objawy. Na przykład przyspieszone bicie serca może zostać uznane za objaw zawału, zawroty głowy za zapowiedź omdlenia, a poczucie nierealności za oznakę poważnej choroby psychicznej. Im bardziej niebezpieczna wydaje się interpretacja objawu, tym silniejszy staje się lęk. A im większy lęk, tym silniejsza reakcja organizmu. W ten sposób tworzy się błędne koło paniki.

Błędne koło zaburzenia panicznego

Zaburzenie paniczne rzadko istnieje samo w sobie. Zwykle jest podtrzymywane przez określony mechanizm.

Najpierw pojawia się jakieś odczucie w ciele. Następnie pojawia się niepokojąca myśl: „Coś jest nie tak”.

Potem narasta lęk. Lęk aktywuje reakcję alarmową organizmu. Objawy fizyczne stają się silniejsze. Osoba zauważa je i utwierdza się w przekonaniu, że zagrożenie jest realne. Lęk jeszcze bardziej wzrasta.

Ten cykl może rozwijać się bardzo szybko, dlatego wielu osobom wydaje się, że atak paniki pojawia się nagle i bez żadnej przyczyny. W rzeczywistości niemal zawsze stoi za nim określona sekwencja zdarzeń.

Lęk przed atakiem paniki

Po pewnym czasie głównym źródłem lęku staje się już nie sama sytuacja, lecz obawa przed kolejnym napadem. Osoba zaczyna myśleć:

• „A jeśli to znowu się wydarzy?”

• „A jeśli będę wtedy sam(a)?”

• „A jeśli nikt mi nie pomoże?”

• „A jeśli sobie nie poradzę?”

Pojawia się tzw. lęk antycypacyjny, czyli lęk przed lękiem. Człowiek pozostaje w stanie ciągłej gotowości na kolejny atak. To podnosi ogólny poziom napięcia i zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia kolejnego napadu paniki.

Unikanie i jego konsekwencje

Wiele osób zaczyna unikać sytuacji związanych z lękiem. Na przykład:

• przestaje korzystać z transportu publicznego,

• unika sklepów,

• rezygnuje z podróży,

• nie chce zostawać samodzielnie,

• coraz rzadziej wychodzi z domu.

Na pierwszy rzut oka wydaje się to skuteczne. Lęk rzeczywiście maleje. Jednak mózg otrzymuje bardzo ważny komunikat: „Ta sytuacja była niebezpieczna”. W rezultacie strach nie znika, lecz się utrwala. Stopniowo liczba unikanych sytuacji rośnie, a życie staje się coraz bardziej ograniczone.

Diagnoza zaburzenia panicznego

Warto pamiętać, że wystąpienie jednej lub nawet kilku panicznych ataków nie oznacza jeszcze zaburzenia panicznego. Ataki paniki mogą pojawić się u wielu osób w okresach silnego stresu, przemęczenia lub trudnych doświadczeń życiowych. Szacuje się, że znaczna część populacji przynajmniej raz w życiu doświadczyła ataku paniki.

O zaburzeniu panicznym mówimy zazwyczaj wtedy, gdy ataki stają się nawracające i towarzyszy im wyraźny lęk przed ich ponownym wystąpieniem. Osoba zaczyna stale martwić się możliwością kolejnego napadu, zmienia swoje zachowanie, unika określonych sytuacji lub stosuje różne strategie „zabezpieczające”.

Do postawienia diagnozy specjaliści wykorzystują międzynarodowe kryteria diagnostyczne zawarte w ICD-11 oraz DSM-5. Ostateczną diagnozę może jednak postawić wyłącznie wykwalifikowany specjalista po dokładnej ocenie objawów i wykluczeniu innych możliwych przyczyn.

Proces diagnostyczny zwykle obejmuje wywiad kliniczny, analizę przebiegu napadów oraz w razie potrzeby badania medyczne służące wykluczeniu chorób somatycznych. Dla wielu osób już samo zrozumienie, z czym mają do czynienia, przynosi znaczną ulgę. Świadomość, że problem jest dobrze poznany i posiada skuteczne metody leczenia, często zmniejsza poczucie zagrożenia i niepewności.

Diagnoza różnicowa

Jedną z cech zaburzenia panicznego jest to, że jego objawy mogą przypominać wiele chorób somatycznych i innych zaburzeń psychicznych. Właśnie dlatego wiele osób przed postawieniem właściwej diagnozy odwiedza kardiologów, neurologów, endokrynologów i innych specjalistów. Diagnosty różnicowa polega na wykluczeniu innych stanów, które mogą powodować podobne objawy.

• Zaburzenie lękowe uogólnione (GAD)

Zaburzenie paniczne i zaburzenie lękowe uogólnione należą do tej samej grupy zaburzeń lękowych, jednak różnią się charakterem objawów. W zaburzeniu panicznym lęk koncentruje się głównie wokół napadów paniki i obawy przed ich powtórzeniem. W GAD dominuje przewlekłe zamartwianie się wieloma obszarami życia: zdrowiem, finansami, pracą, relacjami czy przyszłością.

Oba zaburzenia często współwystępują.

• Zaburzenie lękowe o zdrowie (dawniej: hipochondria)

Zaburzenie paniczne może przypominać zaburzenie lękowe związane ze zdrowiem. W obu przypadkach osoba jest silnie skoncentrowana na swoim organizmie, monitoruje objawy i obawia się poważnej choroby.

Istnieje jednak istotna różnica. W zaburzeniu panicznym głównym problemem są nagłe napady intensywnego lęku i ich konsekwencje. W zaburzeniu lękowym o zdrowie centralnym problemem jest przekonanie o posiadaniu poważnej choroby.

Osoba z zaburzeniem panicznym może pomyśleć: „Mam właśnie zawał”. Po zakończeniu napadu poziom lęku zwykle spada. Osoba z zaburzeniem lękowym o zdrowie częściej będzie myślała: „Mam poważną chorobę serca, której lekarze jeszcze nie wykryli”. I taki lęk może utrzymywać się przez miesiące lub lata.

W praktyce oba zaburzenia często współwystępują.

• Agorafobia

Zaburzenie paniczne bardzo często współwystępuje z agorafobią, dlatego oba te rozpoznania są często omawiane razem. Agorafobia oznacza silny lęk przed sytuacjami, z których trudno byłoby się wydostać lub w których uzyskanie pomocy mogłoby być utrudnione w przypadku nagłego pogorszenia samopoczucia.

Do takich sytuacji mogą należeć:

• podróżowanie środkami transportu publicznego,

• przebywanie w centrach handlowych,

• stanie w kolejkach,

• przebywanie w tłumie,

• oddalanie się od domu,

• otwarte przestrzenie,

• zamknięte pomieszczenia.

Na pierwszy rzut oka agorafobia może wyglądać bardzo podobnie do zaburzenia panicznego, ponieważ wiele osób z agorafobią doświadcza również ataków paniki. Istnieje jednak istotna różnica. W zaburzeniu panicznym głównym obiektem lęku jest sam atak paniki i jego potencjalne konsekwencje. W agorafobii główny lęk dotyczy konkretnych sytuacji oraz niemożności szybkiego opuszczenia miejsca lub uzyskania pomocy. Przykładowo osoba z zaburzeniem panicznym może myśleć: „A co, jeśli dostanę ataku paniki?” Natomiast osoba z agorafobią częściej pomyśli: „A co, jeśli zrobi mi się źle w metrze i nie będę mógł/mogła wyjść?” Z czasem wiele osób zaczyna unikać coraz większej liczby miejsc i sytuacji. W efekcie życie stopniowo ogranicza się do przestrzeni postrzeganej jako bezpieczna.

Warto pamiętać, że agorafobia może rozwinąć się jako powikłanie zaburzenia panicznego. Po kilku atakach paniki człowiek zaczyna unikać miejsc, w których wcześniej doświadczył silnego lęku lub obawia się jego wystąpienia. Stopniowo strach przenosi się z samego ataku paniki na określone sytuacje i miejsca. Dlatego podczas diagnozy specjaliści oceniają nie tylko obecność ataków paniki, ale również zakres zachowań unikowych.

• Fobia społeczna

Osoby cierpiące na fobię społeczną obawiają się negatywnej oceny ze strony innych ludzi. Objawy paniczne mogą pojawiać się głównie podczas:

• wystąpień publicznych,

• rozmów z nieznajomymi,

• egzaminów,

• sytuacji, w których uwaga innych skupiona jest na danej osobie.

W zaburzeniu panicznym napady mogą pojawiać się praktycznie w dowolnych sytuacjach, a głównym źródłem lęku jest sam atak paniki i jego konsekwencje.

• Zaburzenia depresyjne

Lęk i ataki paniki często współwystępują z depresją. W depresji na pierwszy plan zwykle wysuwają się:

• obniżony nastrój,

• utrata zainteresowań,

• poczucie beznadziejności,

• spadek energii,

• zaburzenia snu,

• zaburzenia apetytu.

U części pacjentów napady paniki mogą być jednym z objawów współwystępującej depresji.

• Substancje psychoaktywne

Niektóre substancje mogą wywoływać objawy przypominające atak paniki.

Należą do nich między innymi:

• kofeina spożywana w dużych ilościach,

• amfetamina,

• kokaina,

• marihuana i inne produkty zawierające THC,

• niektóre leki,

• zespół abstynencyjny po alkoholu.

Dlatego podczas diagnozy bardzo ważne jest uwzględnienie przyjmowanych substancji i leków.

Dlaczego prawidłowa diagnoza jest tak ważna?

Mimo że zaburzenie paniczne samo w sobie nie stanowi zagrożenia dla życia, diagnoza nie powinna być stawiana automatycznie. Jeżeli objawy pojawiły się po raz pierwszy lub ich charakter wyraźnie się zmienił, konieczne jest wykluczenie potencjalnych przyczyn somatycznych. Po wykluczeniu poważnych chorób niezwykle ważne jest jednak, aby nie kontynuować niekończących się poszukiwań medycznych wyjaśnień dla każdego odczucia płynącego z organizmu. To właśnie takie poszukiwania bardzo często podtrzymują lęk i utrwalają błędne koło paniki. Prawidłowo przeprowadzona diagnostyka różnicowa pozwala zrozumieć naturę objawów i skoncentrować się na skutecznym leczeniu zaburzenia panicznego, zamiast na ciągłym poszukiwaniu nieistniejącej ciężkiej choroby.

Rokowanie i szanse na wyzdrowienie

Zaburzenie paniczne należy do grupy zaburzeń psychicznych, które stosunkowo dobrze poddają się leczeniu.

Wiele osób obserwuje znaczącą poprawę już w ciągu pierwszych tygodni celowanej terapii.

Warto jednak pamiętać, że zdrowienie rzadko następuje natychmiast. Najczęściej jest to stopniowy proces, podczas którego człowiek krok po kroku zmienia swoje podejście do objawów, ogranicza zachowania unikowe i odzyskuje możliwość prowadzenia satysfakcjonującego życia.

W trakcie leczenia mogą pojawiać się okresy przejściowego nasilenia lęku. Nie oznacza to porażki ani powrotu do punktu wyjścia. Każdy układ nerwowy reaguje na stres, przemęczenie, brak snu czy trudne wydarzenia życiowe. Znacznie ważniejsze od całkowitego braku lęku jest nauczenie się nowego sposobu reagowania na niego. Wyzdrowienie nie oznacza zwykle całkowitego zniknięcia wszystkich objawów lękowych. Oznacza natomiast odzyskanie wolności działania i zaprzestanie podporządkowywania życia strachowi. Kiedy człowiek przestaje bać się samych objawów, ataki paniki stają się rzadsze lub ustępują całkowicie.

Kiedy należy zgłosić się do lekarza?

Chociaż ataki paniki same w sobie nie są niebezpieczne, istnieją sytuacje, w których konsultacja lekarska jest konieczna. Warto skontaktować się z lekarzem, jeśli:

• objawy pojawiły się po raz pierwszy,

• wcześniej nie przeprowadzono diagnostyki medycznej,

• występują choroby układu sercowo-naczyniowego,

• pojawiły się nowe lub nietypowe objawy,

• napadom towarzyszy utrata przytomności,

• występują wyraźne objawy neurologiczne.

Po wykluczeniu poważnych przyczyn somatycznych warto skonsultować się ze specjalistą zdrowia psychicznego – psychoterapeutą lub psychiatrą.

Wiele osób przez lata próbuje radzić sobie samodzielnie, choć odpowiednio wcześnie podjęte leczenie może znacząco skrócić drogę do wyzdrowienia. Im wcześniej rozpocznie się pracę nad zaburzeniem panicznym, tym mniejsze ryzyko utrwalenia zachowań unikowych i tym szybciej możliwy jest powrót do normalnego funkcjonowania.

Jak leczyć zaburzenie paniczne?

Dobrą wiadomością jest to, że zaburzenie paniczne należy do najlepiej poznanych i najlepiej poddających się leczeniu zaburzeń lękowych. Większość osób może znacząco zmniejszyć nasilenie objawów lub całkowicie pozbyć się problemu. Współczesne leczenie opiera się przede wszystkim na psychoterapii, a w niektórych przypadkach również na farmakoterapii. Najlepsze efekty przynosi zwykle połączenie wiedzy o mechanizmach lęku z aktywną pracą nad zmianą sposobu myślenia i zachowania.

• Terapia poznawczo-behawioralna

Obecnie terapia poznawczo-behawioralna (CBT) jest uznawana za jedną z najskuteczniejszych metod leczenia zaburzenia panicznego. W trakcie terapii pacjent uczy się:

• rozumieć mechanizmy paniki,

• rozpoznawać automatyczne myśli,

• identyfikować błędy poznawcze,

• inaczej interpretować objawy fizyczne,

• ograniczać zachowania unikowe,

• stopniowo wracać do normalnego funkcjonowania.

Liczne badania naukowe potwierdzają wysoką skuteczność tego podejścia. Jednym z najważniejszych elementów terapii poznawczo-behawioralnej jest psychoedukacja. Dla wielu osób już samo zrozumienie, czym jest atak paniki i dlaczego pojawiają się określone objawy, prowadzi do zmniejszenia lęku. Kiedy człowiek przestaje interpretować przyspieszone bicie serca jako oznakę zawału lub zawroty głowy jako zapowiedź utraty przytomności, błędne koło paniki zaczyna stopniowo słabnąć.

Jednym z kluczowych elementów terapii CBT jest ekspozycja, czyli stopniowe i kontrolowane konfrontowanie się z sytuacjami, miejscami lub odczuciami, których człowiek zaczął unikać z powodu lęku.

Na pierwszy rzut oka może wydawać się to nielogiczne. Jeżeli jakaś sytuacja wywołuje silny niepokój, naturalną reakcją jest unikanie jej. Tak właśnie postępuje większość osób cierpiących na zaburzenie paniczne. Jeżeli atak paniki pojawił się w autobusie, człowiek zaczyna unikać komunikacji miejskiej. Jeżeli napad wystąpił w supermarkecie, pojawia się chęć omijania dużych sklepów. Jeżeli panika pojawiła się daleko od domu, może rozwinąć się lęk przed dalszymi podróżami.

Problem polega na tym, że unikanie przynosi ulgę jedynie na krótką metę. Za każdym razem, gdy człowiek unika sytuacji wywołującej lęk, mózg otrzymuje komunikat: „To miejsce rzeczywiście było niebezpieczne. Dobrze, że go uniknąłem”. W efekcie strach nie maleje, lecz się utrwala.

Ekspozycja działa dokładnie odwrotnie. Pozwala mózgowi zdobyć nowe doświadczenie i przekonać się, że lęk jest nieprzyjemny, ale nie niebezpieczny, a przewidywana katastrofa nie następuje. Wyobraźmy sobie osobę, która przestała korzystać z komunikacji miejskiej po kilku atakach paniki. Zamiast od razu wybierać się w długą podróż, zaczyna od małych kroków. Najpierw podchodzi do przystanku i pozostaje tam przez kilka minut. Następnie wsiada do autobusu i przejeżdża jeden przystanek. Później stopniowo wydłuża czas podróży.

Podczas tych działań lęk zwykle się pojawia. To całkowicie normalne. Celem ekspozycji nie jest brak lęku. Celem jest pozostanie w sytuacji wystarczająco długo, aby przekonać się, że lęk stopniowo opada samoistnie. Z czasem mózg zaczyna otrzymywać nowy komunikat: „Mogę znajdować się w tej sytuacji i nic złego się nie dzieje”.

Ekspozycja może dotyczyć nie tylko sytuacji, ale również samych doznań fizycznych. Wiele osób z zaburzeniem panicznym boi się określonych objawów, takich jak:

• przyspieszone bicie serca,

• zawroty głowy,

• duszność,

• uczucie nierealności,

• drżenie ciała.

W takich przypadkach stosuje się tzw. ekspozycję interoceptywną.

Przykładowo osoba obawiająca się szybkiego bicia serca może wykonywać ćwiczenia fizyczne, takie jak bieg w miejscu lub wchodzenie po schodach. Celem nie jest poprawa kondycji, lecz celowe wywołanie objawu, którego osoba się boi. Następnie obserwuje ona swoje reakcje i przekonuje się, że mimo szybkiego bicia serca nie dochodzi do zawału, utraty kontroli ani innych katastrofalnych konsekwencji. Dzięki temu mózg stopniowo przestaje traktować te odczucia jako zagrożenie.

Kolejnym ważnym elementem terapii CBT jest praca z automatycznymi myślami.

Ogromną rolę w rozwoju i utrzymywaniu zaburzenia panicznego odgrywają myśli takie jak:

• „Umrę”.

• „Zaraz zemdleję”.

• „Nie wytrzymam”.

• „Zwariuję”.

• „To nigdy się nie skończy”.

W trakcie terapii pacjent uczy się analizować te myśli i sprawdzać, na ile są one zgodne z rzeczywistością.

Nie chodzi o sztuczne przekonywanie siebie, że „wszystko jest dobrze”. Chodzi o bardziej realistyczne spojrzenie na sytuację. Na przykład zamiast myśli: „Mam zawał” pojawia się bardziej prawdopodobna interpretacja: „Moje serce bije szybko, ponieważ uruchomił się system alarmowy organizmu”. Taka zmiana sposobu myślenia prowadzi do zmniejszenia lęku i osłabienia błędnego koła paniki.

• Leczenie farmakologiczne

W niektórych przypadkach lekarz może zalecić leczenie farmakologiczne. Najczęściej stosowane są leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI lub SNRI. Leki te nie eliminują przyczyn zaburzenia panicznego, ale mogą zmniejszać nasilenie objawów i ułatwiać udział w psychoterapii. Warto pamiętać, że decyzję o rozpoczęciu farmakoterapii powinien zawsze podejmować lekarz psychiatra po dokładnej ocenie sytuacji pacjenta.

Czy można całkowicie wyzdrowieć?

Jednym z najczęściej zadawanych pytań jest: „Czy można całkowicie pozbyć się ataków paniki?”

W większości przypadków odpowiedź brzmi: tak.

Jednocześnie warto pamiętać, że celem leczenia nie jest całkowite wyeliminowanie lęku. Lęk jest naturalną emocją i pełni ważną funkcję w życiu każdego człowieka. Celem terapii jest zmiana relacji z lękiem. Kiedy człowiek przestaje interpretować objawy jako zagrożenie i przestaje się ich bać, napady paniki zwykle stają się coraz rzadsze lub ustępują całkowicie. Nawet jeśli w przyszłości pojawi się okres zwiększonego napięcia, osoba posiada już wiedzę i umiejętności pozwalające skutecznie poradzić sobie z objawami.

Kiedy warto szukać pomocy?

Jeżeli regularnie doświadczasz ataków paniki, unikasz różnych sytuacji, stale monitorujesz swoje ciało lub żyjesz w ciągłym oczekiwaniu na kolejny napad, warto rozważyć skorzystanie z profesjonalnej pomocy. Im wcześniej rozpocznie się leczenie, tym łatwiej przerwać błędne koło lęku i uniknąć rozwinięcia się nasilonych zachowań unikowych.

Warto pamiętać, że zaburzenie paniczne nie jest oznaką słabości, braku silnej woli ani poważnej choroby psychicznej. Jest to częsty problem, którego mechanizmy są dobrze poznane, a skuteczne metody leczenia są szeroko dostępne.

Podsumowanie

Zaburzenie paniczne nie jest chorobą serca, układu krążenia ani układu nerwowego. Jest zaburzeniem lękowym opartym na błędnej interpretacji bezpiecznych sygnałów płynących z organizmu oraz na lęku przed ponownym wystąpieniem ataku paniki. Choć objawy mogą być bardzo intensywne i przerażające, nie stanowią zagrożenia dla życia. Współczesne metody leczenia, szczególnie terapia poznawczo-behawioralna, pozwalają zrozumieć mechanizm paniki, zmniejszyć lęk przed objawami i stopniowo odzyskać kontrolę nad własnym życiem.

Pierwszy krok do wyzdrowienia zaczyna się od zrozumienia jednej ważnej prawdy:

Atak paniki może wydawać się niebezpieczny, ale nie jest niebezpieczny.

Autor: Yuliia Bochko

Psycholożka, psychoterapeutka poznawczo-behawioralna